Pierre Courbois, musicus/componist:
Het aantal Jazzpodia zijn in 10 jaar van ongeveer 120 teruggegaan naar ongeveer
12. Vooral voor de jongere mensen die podiumervaring zouden moeten opdoen is
dit catastrofaal! Er zou een uitstervend dier aan de wereld-natuur-fonds-lijst
moeten worden toegevoegd: namelijk de professionele kunstenaar: die zijn al bijna
verdwenen of lopen in de bijstand. Zo lang dit aniti-culturele schrikbewind blijft
is er geen redden meer aan. Medi: de Laan uit! (Staatssecretaris TéGEN
cultuur). De enige oplossing is dat er in de toekomst weer een MINISTER VóóR
CULTUUR komt, zoals in alle beschaafde landen. Cultureel gezien zijn we al láng
geleden een ontwikkelingsland geworden.
Paul Janssen, hoofdredacteur Mens en Melodie:
Het is een grove inschattingsfout om in tijden dat het economisch tegenzit het
cultuurgoed (in de meest brede zin des woords) te beschouwen als een luxe en
niet als een primaire levensbehoefte. Kunst, cultuur, muziek verrijkt en veraangenaamt
het leven en kan direct of indirect bijdragen aan antwoorden op zingevingsvragen.
Korten op deze wortels van een cultuur is als een langzame pijnlijke zelfmoord.
Instellingen, orkesten en ensembles verdwijnen en ook een onafhankelijk tijdschrift
als Mens en melodie verliest zo vaste grond.
Hoe wenselijk is een samenleving die louter geregeerd wordt door de prijs van
ruwe olie en de koers van een aandeel? Hoe wenselijk is een samenleving die geen
plaats meer biedt aan rust en reflectie, aan muziek, aan kunst? Els van Swol
geeft in het in december verschijnende nummer van Mens en melodie alvast een
antwoord: ‘Het vermogen om zich in te kunnen leven in de geest van een
kunstwerk, of in de verbeelding van de maker ervan, wordt voorafgegaan door een
gevoel van empathie voor de mensheid. In een land waar het laatste onder druk
staat, wordt het eerste niet meer als een bestaansgrond ervaren. Terwijl het
dát is dat ons in staat stelt samenhang aan ons leven te geven. Kunst
is ‘het geweten van de politiek en het publiek’ beide. Laat dit licht
niet doven!’
Abbie de Quant, fluitiste:
De genoemde kaalslag in de muziekwereld en in de cultuur in het algemeen, is
al veel langer aan de gang dan 5 jaar. Er zijn gedurende de afgelopen jaren 8
orkesten opgeheven, wat inhoudt dat een heel muzikaal en sociaal netwerk wat
bij een orkest hoort, ophoudt te bestaan. Veel podia bestaan niet meer of zieltogen.Veel
muziekscholen kunnen het hoofd niet meer boven water houden. Met de meeste conservatoria
gaat het slecht door onverantwoord bezuinigingsbeleid van jaren.Het muziek onderwijs
op lagere scholen is afgegeschaft.Studio opnames en concerten bij de radio zijn
al lang afgeschaft, er dreigde zelfs opheffing van radio 4! enz. enz. Als een
land zijn eigen culturele erfgoed niet hooghoudt dreigt de ondergang van de beschaving!
Jaap van Balen, Stichting Strijkkwartetten Nederland
Onze Stichting organiseert concerten voor veelal jonge strijkkwartetten door
het gehele land en is drie jaar lang financieel gesteund door de overheid.Veel
kwartetten, opgeleid door de Ned. Strijkkwartetten Academie, kunnen via onze
concerten zich kwalitatief verbeteren. De NSKA wordt wel voor langere tijd gesteund
door de overheid maar wij ondervinden geen verdere steun en zullen genoodzaakt
worden onze concerten te verminderen of te beeindigen. Heel jammer dat een goed
lopend initiatief daarmee verloren zal gaan en dat jonge kwartetten daarmee de
broodnodige concertervaring zullen gaan missen.
C. J. Elsinga, bestuursmanager Onderwijsgroep Amersfoort:
Er zijn veel signalen dat de klassieke muziek onder druk staat: reorganisatie
bij MCO, bezuinigingen bij orkesten, mogelijk verdwijnen NPS met zijn vele
muziekprogramma's op radio en tv. etc.
Anderzijds zie ik ook veel positieve ontwikkelingen:
Nieuwbouw Muziekgebouw aan 't IJ, wederopbouw De Philharmonie in Haarlem
inclusief restauratie Cavaillé Coll-orgel. Concertgebouw Amsterdam
is drukstbezochte concertzaal ter wereld!
Het aanbod van nieuwe cd's met klassieke muziek blijft groot ondanks de
malaise in de cd-industrie.
Over de vergrijzing van het concertpubliek maak ik me geen zorgen: 30
jaar geleden was de gemiddelde leeftijd van de concertbezoeker ook hoog.
Misschien moet je wel wat ouder zijn om klassieke muziek goed te waarderen.
Bovengenoemde positieve ontwikkelingen betekenen niet dat er geen reden
tot zorg is. Waak er echter voor dat de Muziekbeweging zich teveel in het
defensief laat dringen: Voer geen achterhoedegevechten maar wijs vooral
op de waarde van klassieke muziek en laat zien hoe belangrijk dat wat we
hebben is.
Joey Roukens, componist:
Als de afbraak van het muziekleven zo doorgaat, leidt dat op den duur tot het
einde van muziek als levende kunstvorm. Het componeren wordt nu al verbannen
naar de hobbykamer. Het kabinet acht blijkbaar alleen die zaken belangrijk die
direct economisch en sociaal nut opleveren. Ach, het Nederlandse muziekleven
kan daarom wel worden wegbezuinigd.
Toch heeft de "kunstmuziek" bestaansrecht, al is het maar voor die
kleine elite - de mensen werkzaam in het muziekleven, maar vooral ook het publiek:
de enthousiaste concertbezoekers, de trouwe Radio4-luisteraars, etc. die niet
op deze schandelijke wijze de dupe mogen worden. En juist dat elitaire karakter
geeft aan waarom het behoud van dit muziekleven zo belangrijk is: het reflecteert
nl. het feit dat deze muziek zich onderscheidt van en iets anders - iets meer,
iets diepers - te bieden heeft dan het gemiddelde muziekaanbod van de MTV-Idols-cultuur.
Zoals iedere kunstvorm, kan "onze" muziek alleen blijven voortbestaan
als er de mogelijkheid is voor de mensen om überhaupt ermee in aanraking
te komen - en die mogelijkheid is al beperkt door het erbarmelijke kunst- en
cultuuronderwijs in dit land. Met de kaalslag die nu aan de gang is wordt die
mogelijkheid de mensen vrijwel helemaal ontnomen.
René Uijlenhoet, componist:
Er wordt al jaren respectloos met de muzieksector omgesprongen. Bij de
overheid leeft het achterhaalde idee van cultuurrelativisme nog volop.
Vanuit dat idee is het helaas logisch dat er zonder inhoudelijke kennis
maar wordt aangereorganiseerd. Ambtenaren en de staatsecretarissen op alle
niveaus hebben niets anders in handen dan 'kijkcijfers' als ze inhoudelijke
kennis alleen maar hinderlijk ouderwets vinden.
We zijn nu slachtoffer van het gebrek aan cultuureducatie in de opleiding
van de huidige bestuurders, hoe erg moet het wel niet worden als de jongste
generatie met slechts ervaringen vanuit de bejubelde marktwerking aan het
roer van OCenW e.d. komt te staan?
Maar er is toch veel reden tot optimisme: deze muziekbeweging laat zien
dat het muziekleven eindelijk verder kan kijken dan het directe eigenbelang,
we gaan met z'n allen via ons werk in het onderwijs en in de concertzaal
tegenwicht bieden aan de desinteresse door ons gezamenlijke enthousiasme
voor het vak. Dat is de meest effectieve vorm van laagdrempeligheid, dan
blijkt weer dat het publiek avontuurlijke muziek graag wil horen! (Dus
zeker ook weer op de radio)
Dil Engelhard, fluitiste Orkest de Volharding
Orkest de Volharding zal op 20 november natuurlijk spelen.Het is weer hoog
tijd voor de strijd en een pittig gesprek.Afbreken is zo makkelijk en meer
dan kapitaalvernietiging alleen. Nederland lijkt aan een collectieve depressie
te lijden en heeft meer dan ooit blik-en gehoorsverruimende cultuur cq
muziek nodig.De grote massa is niet progressief,de commercie ook niet.We
zouden trots moeten zijn op zoveel ensembles met een "eigen geluid" ipv
ze om zeep te helpen.
Tido Visser, zakelijk leider the Kassiopeia Quintet
Voor de tweede helft van ons seizoen stond de vervollediging gepland van ons
project 'Gesualdo - de vijfstemmige madrigalen - de complete uitvoering' in De
Toonzaal, maar dit podium heeft door de zich terugtrekkende overheid geen geld
meer en moest de complete programmering annuleren. De andere zaal waar dit project
zou gaan was de Noorderkerk. Maar doordat het onmogelijk bleek om subsidie aan
te vragen op dit project als het nog slechts één zaal betrof, hebben
wij ook die concerten moeten afzeggen. Zo ontstaat een sneeuwbaleffect van afgezegde
concerten.
Paulien Gort, medewerker Ives Ensemble
Er zijn steeds minder podia die nieuwe muziek programmeren, vanwege geldgebrek.
Vooral dit jaar gaat het aantal snel achteruit. Het is lastiger geworden om als
ensemble naar het buitenland te reizen vanwege de onflexibele subsidieregeling
voor de reiskosten bij OCW. Fondsen hanteren steeds strakkere regels voor het
verlenen van subsidie en hebben minder te besteden. Waardevolle ensembles en
dansgroepen krijgen geen structurele subsidie meer en zijn daardoor gedwongen
om te stoppen. Verder: Radio 4 is nauwelijks meer interessant voor de nieuwe
muziekliefhebber, het aanbod op de tv verschraalt enorm.
Daan Verlaan, componist
Het is een opluchting om te zien dat er eindelijk initiatief is voor een brede
beweging als deze. Ik hoor al heel lang links en rechts uitingen van zorg en
ongeloof over het afbraakbeleid dat de afgelopen jaren gevoerd is in de cultuursector
en in het cultuuronderwijs. Jammer genoeg zijn deze uitingen vaak te particulier
of divers om een daadwerkelijke impact te hebben op politiek of media. De rijkdom
en diversiteit van het Nederlandse muziekleven is namelijk tegelijk haar kwetsbaarheid:
Het is moeilijk om één geluid te laten horen als de geluiden onderling
zo verschillend zijn. Daarbij lijkt het erop dat deskundigheid steeds meer ondergeschikt
gesteld wordt aan het oordeel van de massa, en dat daarmee het hebben van een
breed draagvlak prevaleert boven het hebben van een goed onderbouwde mening.
Ik zie daarom deze nieuwe beweging als een kans om, ondanks eventuele verschillen
onderling, toch een lans te breken voor het Nederlandse Muziekleven zoals dat
nu nog bestaat. Want wat nu kapot gemaakt wordt krijgen we niet snel meer terug.
Sanne de Graaf, celliste Brabants Orkest
Door bezuinigingen bij het Brabants orkest, nu onlangs weer door "kaasschaaf"-
verarming: al heel lang een vacaturestop, geen grote dirigenten, en door verleggen
ambities (binnenhalen meer/ander/jonger) publiek een saaier -minder avontuurlijk-
programmering:het "grote publiek" moet het leuk vinden, dus liever
niets experimenteels. Dit was een aantal jaren geleden zeker anders. Als prive-
docente merk ik een toeloop van het aantal leerlingen, juist door bezuinigingen
bij muziekscholen.
Co de Kloet, eindredacteur NPS
Doordat ik bij de omroep al enige tijd werkzaam ben binnen repertoiregebieden
die kwetsbaar genoemd mogen worden, ben ik extra gefocussed op de bedreigingen
die de muziek, die thuis hoort op een publiek station, kent. Soms zijn het bezuinigingen,
nieuwe modes, onbenul, angst voor het vreemde of simpelweg, gemakzucht. Ik ben
blij met een site waarop mensen die de waarde van het broze onderkennen samen
kunnen komen, juist in een tijd waarin Propaganda en Angstzaaien tot legitieme
taktieken lijken te zijn uitgeroepen. Bijvoorbeeld door de regering.
Philomeen Lelieveldt, docent/onderzoek Universiteit Utrecht
Ik zie als grootste probleem dat klassieke muziek de afgelopen jaren (discussies
rond radio 4 en de cultuurnota) te pas en te onpas door politici en populaire
muziek liefhebbers als 'elitair' wordt aangeduid. Recent voorbeeld het onderzoek
naar muzikale smaken van jongeren van pophoogleraar Tom ter Bogt.(UvA 2004) Hij
onderscheidt "pop NL", "rock", "afro amerikaanse pop", "dance" en als laatste categorie "Elitair". De rubriek "elitair" wordt
uitgesplitst in: klassiek, jazz, blues, wereld en reggae muziek.
Door muziekcategorieën als 'elitair' te bestempelen wordt het inhoudelijke debat over wat deze muziek betekent voor de makers, beoefenaars en luisteraars in de kiem gesmoord. Elitair is nooit de muziek zelf. Het begrip 'Elitair' kan hooguit verwijzen naar het sociale gebruik ervan door hogeropgeleiden en meer gefortuneerden. Het effect van het ‘labelen’ van muziek als 'elitair' blijkt in tijden van bezuinigingen in de publieke sector desastreus: beleidsmakers en managers concluderen dat deze mensen/musici hun kunstbeoefening maar zelf moeten betalen. Daarmee wordt volledig voorbijgegaan aan het feit dat "klassieke muziek" (in
de allerbreedste zin van het woord) zich van veel amusementsmuziek onderscheidt
doordat het van de luisteraar net iets meer inspanning en tijd vraagt om ervan
te genieten. Het waarderen ervan vraagt bovendien om enige training in muziek
luisteren en enige kennis van het muzikale erfgoed en muzikale stijlen. Het is
een publiek belang dat die belangrijke vaardigheid en kwaliteit niet alleen bij
hoger opgeleiden ontwikkeld wordt maar bij alle inwoners van Nederland.
Egbert Jan Louwerse, fluitist
als free-lace kamermusicus merk ik veel van de afbraak van het muziekleven. De
kleinere kamermuziekzalen krijgen geen of veel minder geld meer zodat waardevolle
kleine podia veloren gaan, en dus wordt daarmee het werkveld nog meer verkleind.
Ook toekenning van subsidies wordt steeds moeilijker gemaakt, (bijna) allen de
grote/grootschalige instanties en projecten krijgen nog subsidie.
In stand houden van "cultuur" is 1, maar de ontwikkeling ervan is nog
belangrijker. JUIST DAN kunnen kleine podia en individuele kunstenaars een belangrijke
rol vervullen. Het muziekleven wordt afgebroken, de verfijning ervan ervan wordt
niet als belangrijk gezien. We belanden in het beste geval in een grote uniforme
eenheidsworst.
Renee ter Braake, directeur Festival Gelderse Muziek Zomer:
Je ziet de afbraak overal om je heen. Jullie lijstje is redelijk volledig. Een
van de oorzaken: de dames en heren die het nu in de politiek (alle niveaus) voor
het zeggen hebben, hebben geen idee waar het over gaat en zien er ook de waarde
niet van in. Dan is het makkelijk schrappen!
Corine de Goede, journalist:
Mijn vader was directeur van een muziekschool en die is door dubieus gedrag van
de gemeente failliet verklaard. Achteraf kon de curator niet anders concluderen
dan dat het absoluut niet nodig was geweest, maar toen stond iedereen al op straat.
Ik heb meer van dit soort verhalen gehoord over muziekscholen. Verder merk ik
via vrienden/kennissen dat professionele muzikanten vaak schandalig weinig verdienen
in vergelijking met muzikanten in het buitenland (erg geschrokken van de tarieven
van Joop vd Ende bijvoorbeeld).
Arjen Goudriaan:
Ik ga voornamelijk naar klassieke concerten, en bemerk de opheffing / samenvoeging
van orkesten. Dit stoort mij heel erg, ik vind de orkestcultuur het mooiste wat
er is, en vind dat daar niet op beknibbeld moet worden. Tevens ben ik "vriend" van
het Schönberg-kwartet, en vind het
schandalig dat een kwartet dat zo zijn sporen heeft verdiend dreigt te worden
wegbezuinigd. En zo zijn er (helaas) nog tal van voorbeelden..
Floor Wittink, saxofonist:
Wat ik als klassiek saxofonist merk van de afbraak van het muziekleven
is het volgende:
-Tarieven van musici voor een optreden zijn buitengewoon laag dwz een kwart
van wat een timmerman verdient. En dat geldt voor zeer kwalitatieve musici,
die toch blijven spelen omdat ze anders ermee op moeten houden.
-de afbraak van de muziekscholen is een schande: muziekonderwijs is momenteel
elitair want men moet veel betalen en daarbij krijgen de leerlingen maar
20 min les per week als het niet minder is. Het feit dat muziekscholen
als in Zeist en Amstelveen hun mooie gebouw moeten verlaten omdat het te
duur is vind ik ongelooflijk. Een muziekschool mag dus geen mooi gebouw,
in het culturele hart bezitten. En bovendien voldoet niet ieder gebouw
aan bereikbaarheid, geluidsdichtheid, veel kleine lokalen en een zaal.
De meeste normale dingen kunnen niet meer.
Ik wil graag erkenning voor cultuur en dus ook muziek als zijnde een onmisbaar
onderdeel van de maatschappij. Niet alle kunstenaars en musici kunnen even
veel aan bod komen, maar degenen die dat wel komen moeten niet met hun
talenten als hobbyist beschouwd worden.
Marcel Andriessen, Slagwerkgroep Den Haag:
Naast alle ensembles, orkesten en aanverwante organisaties die worden gekort
en of opgeheven, ligt de basis van de malaise m.i. in een algehele marginalisering
van kunst en cultuur. Kunst heeft geen enkele prioriteit, kunsteducatie is verworden
tot luxe bezigheidstherapie.
P. Swinkels, muziekleraar en musicus:
Ik heb zelf ervaren hoe het is dat door bezuinigingen het muziekonderwijs in
het primair onderwijs is afgekalfd. Kerndoelen kunnen niet worden gehaald en
worden steeds bijgesteld. Rapport na rapport verteld ons hoe slecht het is binnen
het PO, waardoor vervolgopleidingen dieper wegzakken in het moeras van onwetendheid
en gemiste kansen. Verkwansel onze muziekcultuur en vertel je kleinkinderen later
dat Frans Bauer het erfgoed is van Nederland
Wim Warman, uitvoerend en docerend musicus:
Het wordt steeds moeilijker om als artiest aan de bak te komen. Vooral pas afgestudeerden
hebben hier veel last van. De gesubsidieerde jazzpodia verdwijnen als sneeuw
voor de zon. Jazzpodia spelen op safe en nieuwe projekten hebben nauwelijks nog
kansen. Jongeren luisteren nog nauwelijks naar echt goede muziek. (conservatoriumstudenten
uitgezonderd). Dit schept een moeilijke toekomst voor jazz, fusion e.d. Er moet
iets gebeuren.
Harry Over, muziekdocent/dirigent:
Subsidies van gemeente aan muziekgezelschappen worden elk jaar gekort! dit gaat
ten koste van het niveau, omdat de professionals die het leiden, gedwongen worden
om naar iets anders uit te zien!
Annelie de Man, musicus:
Radio4 brengt oninteressante programma's, alle boeiende en creatieve uitzendingen
zijn praktisch verdwenen. Als speler is het bijna onmogelijk nog concerten te
krijgen.Het politiek debat over kunst in het algemeen en muziek in het bijzonder
kent geen enkel niveau en grossiert in dooddoeners. Het blinkt uit in korte termijn
denken. Het laten opgaan van kleine organisaties zoals Donemus, Gaudeamus en
het Fonds voor de Scheppende Toonkunst is de nekslag voor het slagvaardig opereren.
Michiel Mensingh, componist:
Gezien de huidige ontwikkelingen in de kunstmuziek waarvan het besluit tot opheffing
van het Fonds voor de Scheppende Toonkunst (mijn voornaamste bron van inkomsten)
op dit moment het tragische dieptepunt is, voel ik als componist sterk de behoefte
mij bij uw beweging aan te sluiten. Ik vrees voor de toekomst van de kunstmuziek
in het algemeen maar natuurlijk ook voor mijn eigen toekomst. Ik sta nog aan
het begin van mijn carriere maar ik heb sinds een paar weken het gevoel dat het
einde al in zicht is...
Jacinta Wetzer, KRO Radio 4:
Vanuit mijn werk heb ik het meest te maken met de versmalling van de aandachtsgebieden
bij radio 4, waarbij de laatste jaren steeds meer is gekozen voor het geijkte
repertoire en het vermijden van risico's, wat een grote vervlakking met zich
meebrengt. Los daarvan merk ik heel sterk dat het muziekonderwijs te lijden heeft
onder grote beperkingen van middelen.
Gerard van der Leeuw, docent/publicist:
Het beroerde is dat alles zo geruisloos gaat. Er wordt niks concreet gedaan,
maar alles en iedereen wordt steeds meer afgeknepen. De regering wil gewoon veel
een zachte dood laten sterven.
Peter Bree, concertpresentator AVRO klassiek:
de meest recente bijdrage aan de afbraak van het Nederlandse muziekleven: de
voorgenomen sluiting van de Nederlandse Beiaardschool in Amersfoort, vanwege
personele bezuinigingen bij de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht.
Raoul van der Weide, contrabassist:
Voor wat betreft mijn eigen werkterrein: de podium-infrastructuur en de daaraan
parallel lopende subsidie sytematiek in Nederland voor jazz/improvisatie muziek
- een muzikaal specialisme waar Nederland internationaal een grote faam mee heeft
opgebouwd - is de laatste 10 jaar in toenemende ernst verwoest. Want ten prooi
gevallen aan politiek-bureaucratische eisen die wereldvreemd zijn. Een cultuurbeleid
dat uitdraait op de culturele en economische kapitaalvernietiging van haar objectgebied:
een uniek, levendig, actief, open, veelzijdig breed en hoogst toegankelijk georganiseerd
muziekleven met internationale uitstraling. Bureaucratische Incompetentie liquideert
zodoende zeer ontwikkelde culturele en individueel kunstzinnige competenties
en kwaliteiten.
J.J. Elshout, Bachcantate-diensten Utrecht:
Subsidies worden ingetrokken en het is steeds moeilijker sponsors te vinden.
Toch houden we vol in onze jarenlange Bach-traditie en doen ons best steeds weer
een mooie Cantate ten gehore te brengen met een groep enthousiaste mensen.
Romke Wybenga, advocaat:
Er is gelukkig nog steeds veel moois te horen. MAAR:
1. Aanbod van muziek op radio is bedroevend. Dat valt enorm op wanneer je bijvoorbeeld
Belgie binnenrijdt - daar wordt het al aanmerkelijk beter.Het is bijna beangstigend
te merken hoe dit achteruit is gekacheld.
2. Tv is een prachtig medium voor (ook andere dan pop-) muziek. Wordt daarvoor
niet of nauwelijks gebruikt. Voorzover dat wel het geval is, betreft het vrijwel
steeds 'veilige' vertrouwde muziek. Dus foute boel.
3. Dat muziekgebouw aan 't ij is verschenen, daarvoor alle lof aan initiatiefnemers
en dragers van verantwoordelijkheid. Het is als 'muziektempel' zeer geslaagd.
Dat er vervolgens te weinig geld zou zijn om het naar behoren te exploiteren
- daar staat het verstand bij stil.
4. Ondanks sponsoring door accountantskantoren e.d. rijzen de prijzen van kaartjes
voor (b.v.) Concertgebouw in voorkomende gevallen de pan uit.
Nederland heeft zich op dit punt altijd gunstig onderscheiden van het buitenland.
Heel onverstandig om uitgerekend op dit punt aansluiting bij het buitenland te
zoeken. Nederland heeft het op muziekgebied goed gedaan. Ook bloei geimproviseerde
muziek getuigt daarvan.
De Nederlandse traditie moet waar het de financiele steun aan de muzieksector
betreft worden gekoesterd
Josephine Diemont, voormalig productieleider Omroep Jongenskoor
Door de bezuinigingen die opgelegd zijn aan het Muz.centrum van de Omroep, is
het Omroep Jongenskoor opgeheven per 1 juli 2005. Een verarming voor de nederl.
muziekpraktijk, waar dit koor op hoog niveau zijn bijdrage leverde aan bijv.
de Achtste Symfonie van Mahler (januari 2005 in Rotterdam, Amsterdam en Brussel,
o.l.v. Valery Gergiev) en de Matthäus Passion in het Concertgebouw o.l.v.
Philippe Herreweghe (maart 2005). Ontwikkeling van jeugdig jongens-zangtalent
op hoog niveau is hiermee onmogelijk gemaakt. Wanneer muziekbeoefening wordt
gezien als van maatschappelijke waarde voor de samenleving,wordt met het opheffen
van o.a. het Omroep Jongenskoor niet voldaan aan het waarborgen hiervan.
Theo Loevendie, componist
Over de afbraak het volgende: als componist ben ik betrokken bij de voorziene
opheffing van het fonds voor de scheppende toonkunst. Al jaren deel ik bij aanvragen
het fonds mee dat de meerjarige honorering zijn waarde, naast het materiële,
vooral toont in de flexibiliteit die je daardoor als creatief kunstenaar gegund
is. De compositorische ontwikkeling die ik de laatste paar jaar doormaak en die
door het Fonds wordt gesteund, zou bij een groter en wat afstandelijker instituut
als het FAPK waarschijnlijk niet in goede, onbureaucratische, aarde zijn gevallen,
terwijl ik zelf het gevoel heb in de laatste fase van mijn leven een samenvatting
van alles waar ik muzikaal voor heb gestaan te hebben bereikt.
Jacob ter Veldhuis, componist
Alles ligt onder vuur: Fonds Scheppende Toonkunst, Radio 4, de orkesten, de podia,
de instituten als Gaudeamus en Donemus, kortom totale kaalslag als het zo door
gaat....
Anton Havelaar, componist
Schandalig en verdrietig. Het is stuitend om te zien hoe we worden geregeerd
door mensen die de waarde van kunst niet begrijpen.
Russell Postema, eindredacteur KRO Radio 4
Radio 4 heeft een belangrijke taak binnen het muziekleven van Nederland. Er is
sprake van een zekere wederzijdse afhankelijkheid, of beter versterking van dat
muziekleven. De afbraak van podia heeft gevolgen voor andere partijen, ook voor
radio 4, en visa versa heeft de afbraak van Radio 4 gevolgen voor de podia en
het muziekleven in het algemeen. Bezuinigingen hebben voor KRO Radio 4 directe
gevolgen: onder andere, de vele concertopnamen en uitzendingen die wij in het
verleden konden maken zijn in één
klap dramatisch teruggebracht tot enkele opnamen. Dit is een kleine greep uit
de vele gevolgen die ik ervaar van de afbraak.
Emanuel Overbeeke, publicist:
Minder aandacht voor cultuur op radio en TV waardoor steeds meer mensen gaan
denken dat cultuur niet meer zou zijn dan een esthetisch pleziertje voor de happy
few, terwijl de media de eersten zijn om te laten zien dat kunst een wezenlijk
onderdeel is van cultuur: gevoel voor stijl, gevoel voor immateriële waarden
die niet direct een aanwijsbaar nut hebben maar wel de samenleving prettiger
leefbaar maken en een fascinatie en interesse voor andere uirdrukkingsvormen.
Klassieke muziek is daar niet het enige onderdeel van en heeft inderdaad soms
elitaire trekjes, maar juist dat elitaire, zonder het zo te noemen, maakt ons
bewust van iets anders: elke kunst gaat niet alleen over emoties en gedachten
die iedereen kent, emoties en gedachten kunnen vele gedaanten aannemen door de
verscheidenheid aan vormen waarin we ze zien. Men moet niet alsmaar het gewone
zoeken in het bijzondere, juist het bijzondere in het alledaagse maakt het leven
de moeite waard. Hier ligt een schone taak voor de media en voor iedereen die
de kunst een warm hart toedraagt.
Frans van Gurp, programmamaker NPS/musicus:
Grote zorg baart mij het gebrekkige muziekonderwijs op basisischool en brugklas.
Het resultaat van slecht beleid, reoganisaties, bezuiningen en groeiende moedeloosheid
in het onderwijs. Over tien jaar komt er een generatie aan die zelden of nooit
met andere dan commerciële muziek in aanraking is geweest! Dat is slecht
voor hun eigen ontwikkeling, en slecht voor de toekomst van de muziek in Nederland.
Jurjaan Snelleman:
Toenemend onbenullig muziekaanbod, dat gedicteerd wordt door de grootste gemene
deler die commercieel interessant is of de gewenste cijfers levert voor laffe
beleidsmakers/carrieremakers zonder visie, die zich op "democratische wensen", "objectief
onderzoek" en "harde getallen" blindstaren. De dictatuur van het
gemiddelde impliceert dat het cultuuraanbod steeds verder omlaag tendeert en
hoegenaamd geen toegevoegde waarde meer zal hebben. Nietszeggend amusement is
het resultaat.
Wim Laman, componist/VPRO Radio 4
Als componist: het voornemen van staatssecretaris v.d.Laan het Fonds v.d. Scheppende
Toonkunst onder te brengen bij het Fonds Podiumkunsten zet de klok decennia terug
voor professioneel componerend Nederland. Het muziekonderwijs - het primaire
en in mindere mate het professionele - ondergaat een ongekende kaalslag. Orkesten
en ensembles, de muzikale infrastructuur als geheel, worden steeds meer afgeknepen,
met moeilijk of niet te herstellen schade als gevolg.
Bij Radio 4 ben ik als programmamaker getuige van zeer ingrijpende gevolgen van
de ongekende bezuinigingswoede: het RSO van de kaart geveegd, muzikaal talent
verspild (alsof wachtgelden niets kosten...)Ook in de programmering op Radio
4 is kaalslag aan de orde van de dag: het aantal concertopnamen bij Nederlandse
orkesten en ensembles daalt drastisch. Maar ik vind het ronduit alarmerend dat
de Raad van Bestuur van de PO in 2006 nog dieper ingrijpende bezuinigingen gaat
opleggen aan R4, terwijl daar door de leiding van die zender met gelatenheid
en defaitisme op wordt gereageerd. De doelstelling van R 4, representatief te
zijn voor het (inter-)nationale muziekleven wordt zo vanzelf tot een lachertje.
Willem Wijgers, projectleider klassieke muziekweek, Bureau Promotie Podiumkunsten:
De afbraak is overal zichtbaar en hoorbaar, aan de voorwaarden waaronder de muzieksector functioneert wordt flink geknaagd maar met deze constatering zijn we er niet. We dreigen onszelf ongeloofwaardig te maken als we de buitenwereld niet laten zien dat we in staat zijn om een vuist te maken, niet om onze belangen effectief te verdedigen bij al die gemeenten, provincies en de rijksoverheid, die met vaardige hand de kaasschaaf of de botte bijl hanteren (is ook van essentieel belang), maar door onze eigen verantwoordelijkheid te nemen: onze krachten (en onze - soms schaarse - middelen) bundelen en een positief, uitnodigend geluid laten horen aan zowel het publiek als de beleidsmakers. We moeten ze verleiden, kietelen, wakker schudden, prikkelen en ze laten weten dat ze heel veel moois en waardevols missen als niet naar ons toe komen. Ik durf - na talloze symposia, bijeenkomsten en andere verzamelingen te hebben bijgewoond - te voorspellen dat het 20 november as. binnen 10 minuten over geld, en (muziek)onderwijs zal gaan. Dat is begrijpelijk: het zijn belangrijke voorwaarden voor een volwaardig muziekleven, maar we kunnen niet blijven volstaan met daarbij uitsluitend naar de overheid en de politiek te blijven wijzen. Wij kunnen daar als sector volwaardige alternatieven voor een terugtredende overheid bieden als we dat willen en als we daar creatief mee omgaan. De orkesten zijn daar met hun project 'Componeren met kinderen' al min of meer mee begonnen. Een project als de Klassieke Muziekweek, waar de orkesten, ensembles en concertzalen aan mee doen, toont aan dat er een ongekend potentieel aanwezig is om de thuisblijvers uit hun luie stoel te sleuren.
Daar mag het op 20 november wat mij betreft ook over gaan, over de eigen verantwoordelijkheid, de eigen mogelijkheden, over de macht van het getal (niet in geld uitgedrukt maar in aantallen instellingen die in gezamenlijkheid hun publiek willen veroveren).
Monica Germino, musicus:
As a performer of new music I am dismayed how the trend of this country is following
that of America (my home country) : corporate sponsorship, less government funding,
less aid to the fragile arts. This is a dead-end path.
Godelieve Schrama, harpiste:
Ik ben bang dat veel musici zich nog niet realiseren wat er te gebeuren staat. Zolang wij een regering en volksvertegenwoordiging hebben waar geen draagvlak is voor klassieke muziek zal het alleen maar erger worden!
Maarten Brandt, Artistiek adviseur Symfonische muziek en muziekpublicist:
Het is hoog nodig dat er eens een inhoudelijk debat komt over de symfonische sector. Dus geen debat over cijfertjes en geld (hoe onmisbaar dit laatste ook moge zijn) maar het veiligstellen van die sector op korte en vooral lange termijn. Het huidige beleid zal vroeg of laat tot een volkomen teloorgang van een van de mooiste instituten van de westerse cultuur leiden, het symfonieorkest, dat door Kees Vlaardingerbroek in zijn brief op de opiniepagina van NRC van 27 september jongstleden in NRC Handelsblad terecht werd vergeleken met de traditie van de Kathedralenbouw.
Gustavo M. Pazos Conde, programmamaker muziekradio NPS:
De afbraak vertaalt zich in: minder aanbod/concerten in zalen wegens gebrek aan
geld/ subsidies voor bijzondere projecten zijn bijna verdwenen/ minder mogelijkheden
voor musici-ensembles om meer zalen te vinden die ze kunnen boeken/ cultuur en
muziek wordt gemeten vanuit een mercantilische gedachte zoals het gebeurd bij
de media: zogenaamd aantal luisteraars is bepalend of programmas of een hele
zender (zoals bij Radio 4) mag voortleven. Verder is de Traditionele muziek (veld
waar ik mee bezig houd)gedoemd om te verdwenen uit het zich, en weer in een hokje
belanden met uitzondering van de "goedlopende en toegankelijk wereldmuziek heilige koeien".
René Meulenberg, productieleider Groot Omroepkoor:
Er is voortdurende financiële belemmering van muzikaal sterke en professionele muziekuitingen zoals de Internationale Koorbiënnale
in Haarlem, het Muziekcentrum van de Omroep in Hilversum en de zichtbaarheid
van de radio-ensembles op de televisie. Daarnaast is de amateurmuziekbeoefening
al jaren ernstig bedreigd door de afbouw van subsidies aan muziekscholen en -verenigingen.
Jos Zwaanenburg, musicus/docent Conservatorium van Amsterdam:
Het aantal podia waar muziekexperimenten kunnen worden uitgevoerd wordt kleiner. Sommige moeilijker toegankelijk, zelfs eigen subsidie meenemen heeft soms geen zin.
Willemijn Mooij, bureauredacteur muziek Radio Nederland Wereldomroep
Goed initiatief om de afbraak van het muziekleven een krachtig halt toe te roepen! Nederland is al in hoge mate onbeschaafd aan het worden en de afbraak van de eigen cultuur is het summum van onbeschaafdheid. Ook ik erger me kapot aan het ontmantelen, desintegreren en reorganiseren van muziekinstellingen en ondersteunende diensten. Afbreken is makkelijk, (weer) opbouwen zal eindeloos duren. Nederland heeft nog maar weinig om trots op te zijn. Ons muziekleven was daarop een gunstige uitzondering. Het is onacceptabel dat beleidsmakers, die totaal geen verstand hebben van de materie, in staat worden gesteld om in hoog tempo af te breken wat in zoveel jaren met zoveel zorgvuldigheid is opgebouwd.
Armeno Alberts, programmamaker VPRO Radio:
De sector hedendaagse muziek in al haar veelkleurigheid is bij de publieke omroep de laatste paar jaar steeds meer onder druk komen te staan van luistercijfers. Op radio 4 is hedendaagse muziek al bijna helemaal niet meer toegestaan (zeker de zeer kwetbare sector extreem repertoir zoals electro akoestische muziek en geluidskunst). De budgetten voor het maken van opnames van concerten met hedendaags repertoire brokkelen gestaag af.
Eric de Clercq, componist/bestuurslid Buma:
De afbraak van het muziekleven hangt nauw samen met het opkomende populisme en de wijdverbreide liberalisering. Met dit als achterliggende gedachte wordt er een vergaande herstructurering doorgevoerd. Niet om matig tot slecht functionerende organisaties binnen het muziekleven hun werk beter te laten doen (wat zeker nodig is!) maar vooral om te bezuinigen en de kunst zoveel mogelijk monddood te maken. Een dom volk is nu eenmaal altijd makkelijker in bedwang te houden.
We moeten ons echter niet vergissen: de grootste bedreiging worden niet gevormd door de Nederlandse overheid, maar zijn onze eigen behoudzucht, ons gebrek aan solidariteit en zeker niet in de laatste plaats de ontwikkeling van Europa waarin vrijhandel een allesbepalend instrument is. Als er niet ingespeeld wordt op de bedreigingen die er vanuit de Europese Cie op ons afkomen voeren we slechts een achterhoede gevecht.